vorm volgt context - ontwerpkracht inzetten om te bouwen binnen de grenzen van de natuur
Button
mei 2024
De natuur als beste buur. Hoe komen we daar?
Weg van de norm
Het begrip wonen roept al gauw het beeld op van efficiënt ingedeelde woonwijken met schuttingen als tastbare vertaling van kavelgrenzen en een door auto's gedomineerd straatbeeld. Er zijn overheidscampagnes nodig om het overmatig bestraten van tuinen te ontmoedigen terwijl plastic gazonnetjes aan populariteit winnen. Bij natuur denken we aan bijzondere natuurgebieden waar zeldzaamheid en kwetsbaarheid de belangrijkste maatstaven lijken te zijn voor een hogere waardering.
Als we op zoek willen naar het gemeenschappelijke belang en de wederzijdse meerwaarde dan zullen we de stereotypes los moeten laten.
Essentie
Als we de stereotypes laten varen en teruggaan naar de essentie ontstaat de basis voor een nieuw gemeenschappelijk verhaal. Geen focus op de kwetsbaarheid van natuur, maar inspelen op haar veerkracht en de grote meerwaarde voor het welzijn van de mens. Wonen in een comfortabel huis, maar zonder de plek te domineren.
Erfpacht
Meestal is de eigenaar van een woning ook de eigenaar van de grond. Elk (grondgebonden) huis heeft een tuin en die wordt naar eigen inzicht ingericht. Het belang van de directe leefomgeving als samenhangend ecosysteem is hierbij ondergeschikt aan de voorkeuren van de individuele bewoners. Als we willen komen tot een integraal en deskundig beheer van de leefomgeving dan lijkt het zinvol om het eigendom van de grond los te maken van de woning, zoals bij erfpacht het geval is. Erfpacht komt van oudsher voor bij landgoederen waar de landheer eigenaar is van de grond en de pachter hem pacht betaald om een woning en/of (boeren)bedrijf te mogen vestigen op een deel van de grond. De landheer behoudt zeggenschap over het beheer en de inrichting van het terrein en kan de samenhang bewaken.
Door de zeggenschap over de grond los te laten doet een bewoner afstand van zijn privilege om het naar eigen inzicht in te richten, maar ontstaat wel de mogelijkheid om het geheel naar een hoger (ecologisch) plan te tillen en er op die manier collectief de vruchten van te plukken. Bovendien kan dan de verantwoordelijkheid en inspanning die hoort bij het beheer van de grond neergelegd worden bij een partij die hier de deskundigheid voor in huis heeft en het belang van de natuur als drijfveer heeft. Met de juiste beheerstrategie zal de natuur floreren en is voor iedereen de natuurlijke rijkdom letterlijk binnen handbereik.